زمان خرید جمعیت ها
فهرست مطالب
بهترین زمان برای خرید جمعیت ها در ایران (به استثنای مناطق بسیار گرم جنوبی) دی و بهمن ماه است. در پاییز همه جمعیت ها یک قدرت دروغی نشان می دهند. چون هنوز زنبور های بهاری و تابستانی که بزودی باید بمیرند در داخل جمعیت زنده اند ولی تا دی ماه از بین رفته و آنچه باقی مانده تنها زنبور های زمستانی اند و قدرت حقیقی جمعیت را نشان می دهند. این زنبور ها تا اوسط بهار آینده زنده مانده و باز زنبور هایی که در بهار متولد می گردند در رشد جمعیت بسیار موثر خواهند بود. بنابراین خرید جمعیت در پاییز اصلا صحیح نیست و بهتر است این کار را به دی ماه و بهمن موکول نمود.
وجود ملکه
هنگام خرید علاوه بر قوی بودن جمعیت باید به این موضوع هم حتما توجه شود که ملکه هم داشته باشند. کنترل آن می تواند حتی در روز های زمستانی در یک روز آفتابی کمی بعد از ظهر در اغلب نقاط کشور انجام گیرد. جمعیت بی ملکه آن هم در دی ماه و بهمن ماه فاقد هرنوع ارزشی است. زیرا جمعیت در این وقت از سال نمی تواند ملکه ای تولید نموده و خود را نجات دهد. آرام نشستن زنبور ها روی شان ها می تواند دلیل بر وجود ملکه باشد. حمله و نیش زدنشان دلیل بر بی ملکه بودن است.
در ابتدای شروع راه زنبورداری
توصیه به کسانی که قصد شروع زنبورداری را دارند این است که کار تجربه آموزی را هرگز با یک کندوی منحصر به فرد آغاز ننمایند. چون در صورت از بین رفتن کندو دلسرد خواهند شد.
حداقل کندو لازم برای شروع زنبورداری ۳ کندوی قوی و پر از جمعیت پیشنهاد می شود. تعداد کندو ها را می توان تا ۶ عدد نیز بالا برد ولی بیش از این مقدار صلاح نیست. هرگاه تعداد جمعیت ها بین ۳ تا ۶ عدد بود، اگر حادثه نامطلوبی برای یک جمعیت پیش آمد، می توان از بقیه جمعیت های کمک گرفت و آنرا نجات داد. اگر تعداد جمعیت ها تنها یکی باشد گرفتن چنین کمکی ممکن نبوده و جمعیت از بین خواهد رفت.
سلامت جمعیت ها
هنگام خرید، همیشه جمعیت های سالم و قوی را بخرید، چون هر اندازه قیمت آنها گران تر باشد باز خریدشان صحیح تر است. خرید جمعیت های ضعیف به خاطر ارزانی بهایشان اشتباه بزرگی است زیرا:
- جمعیت های ضعیف معمولا بیمار هم هستند.
- یک جمعیت سالم و قوی آنقدر بیشتر از جمعیت ضعیف عسل می آورد که نه تنها جبران تفاوت قیمتش را در همان سال اول می کند، بلکه کلی هم عسل اضافی در اختیار صاحبش می گذارد.
- جمعیت قوی معمولا در بهار یک بچه هم می دهد که این نیز یک نفع اضافی برای زنبوردار است.
منظور از جمعیت قوی در دی و بهمن، جمعیتی است که دو طرف ۶ تا ۸ شان را با زنبور های خود پوشانیده باشند.
محل نگهداری جمعیت ها
محیط فاقد گل و گیاه برای زنبورداری مناسب نیست. نقاط کم گل هم که جمعیت ها در آنجا قادرند تنها غذای سالیانه شان را تهیه نمایند نیز برای زنبورداری نا مناسبند. زیرا هدف ما از زنبورداری تنها تامین نیاز زندگی زنبور ها نیست و زنبورداری که هفته ای چند ساعت با زنبور ها کار کرده و نیاز هایشان را بر طرف می کند و حتی بعضی اوقات از مرگ نجاتشان می دهد نیز حق دارد از عسل سهمی داشته باشد. کندو ها با جمعیت های قوی باید در مناطقی مستقر گردند که در آنجا معمولا ۵ تا ۶ ماه از سال گیاهان و یا درخت های مختلف، یکی بعد از دیگری به فراوانی گل بدهند، به طوری که زنبورعسل در تمام این مدت قادر به فعالیت بوده و شهد و گرده گل را به کندویش حمل نمایند.
هرگاه چنین شرایطی در یک منطقه یا نقطه فراهم نباشد، باید به جبران آن کندو ها را سالیانه چندبار به نقاط مختلف و پر گل کوچ داد تا زنبور ها مدت زیادتری بتوانند فعالیت نمایند و شهد بیشتری به کندو هایشان بیاورند. تفاوت مقدار محصول عسل بین کندو های کوچ داده شده و کندو های ثابت در آخر سال خیلی زیاد است، به طوری که این کار به زحمتش می ارزد.
تقویم زنبورداری
برای زنبوردارانی که همه ساله ناچار به مهاجرت دادن کندو هایشان می باشند بسیار مهم است. برای تهیه چنین تقویمی زنبوردار باید هر سال زمان دقیق شروع گل و شهد دهی هر منطقه و همچنین زمان پایان آن را در دفترچه ای ثبت نموده و اینکار را اقلا ۵ سال در کمال دقت تکرار کند. چنین دفترچه ای تقویم زنبورداری خواهد بود زیرا هر سال خواهد دانست که کندوهایش تقریبا در چه روز از سال باید در کدام نقطه باشند تا بتواند با استفاده از گل های فراوان منطقه، عسل بیشتری جمع آوری کند.
تعویض ملکه
بهتر است همه ساله در اسفند و یا فروردین ماه انجام گیرد. هرگاه نتوانستیم همه ساله ملکه های کندو ها را عوض کنیم، حداقل هر یک سال در میان ملکه ها را هر قدر هم خوب بودند باید عوض کرد. چون این یکی از مهمترین راه هایی است که جمعیت ها را همیشه خیلی قوی می کند زیرا ملکه تنها در دو سال نخست زندگیش خیلی تخم می گذارد. از سال سوم ضعیف و پیر شده و از شدت تخم گذاریش خیلی می کاهد.
تعداد گل ها
واحد تعداد گل برای هر زنبورستان با حدود ۱۰۰ کندو، به میلیارد است نه میلیون. منطقه باید بیش از یک میلیارد گل شهد دهنده داشته باشد تا ۱۰۰ عدد جمعیت را برای یک هفته فعال و راضی نگه دارد.
شناسنامه
تهیه شناسنامه برای کندو ها بسیاری از کار ها را ساده تر میکند. زنبوردار با مطالعه آن می داند که به کدام کندو ها و چه نوع کمکی باید انجام دهد و برای اینکار مجبور نخواهد بود تمام کندو ها را باز کرده و یک یک کندو ها را کنترل نماید تا متوجه شود کدام کندو ضعیف و کدامیک قوی است.
نمره گذاری کندو ها
به منظ.ور شناسایی و تهیه شناسنامه نمره گذاری کندو ها انجام می شود.
داروخانه
برای هر زنبوردار لازم است تا دارو های مورد نیاز را از پیش تهیه کند تا در صورت بروز یک بیماری بتواند فوری با استفاده از داروی موجود در داروخانه اش با آن مبارزه نماید.
بیدمشک
کاشت چند عدد درخت بیدمشک در منطقه ای که زنبور ها زمستان را می گذرانند کمک فوق العاده ای است برای جمعیت ها. زیرا بیدمشک نخستین درختی است که در بهار و حتی در زمستان، یعنی درست زمانی گل می دهد که در طبیعت شکوفه ای وجود ندارد ولی جمعیت ها سخت بدان نیاز دارند. بخصوص اینکه گرده گل بیدمشک بسیار غنی از مواد غذایی لازم برای زنبور ها نیز می باشد. به همین دلیل و به خاطر رعایت زندگی زنبورعسل در اغلب کشور ها اروپای غربی چیدن شاخه های درخت بیدمشک قدغن بوده و کسی که شاخه هایش را بشکند توسط پلیس جریمه می شود. کاشت درخت بیدمشک در تمام ایران مرکزی و شرقی و غربی در زنبورستان ها و یا نزدیکی آنها شدیدا توصیه می شود، زیرا جمعیت ها را به سرعت قوی می کند.
تغذیه بچه زنبور
بچه زنبور طبیعی پس از آنکه گرفته شد و در کندوئی جای داده شد نباید در سه روز اول تغذیه گردد. در صورت تغذیه چه بسا از کندو فرار می کند، زیرا زنبور ها کمی پیش از بچه دادن به قاب های عسل داخل کندو هجوم برده و آنقدر عسل بر می دارند که عسلدانشان پر می شود. این مقدار عسل برای سه روزشان کافی است. از روز چهارم باید آنرا با شربت یک به یک عسل و آب به مدت یک هفته و هرشب حدود نیم تا یک لیتر تغذیه کرد. برعکس، بچه اگر مصنوعا گرفته شود از همان روز اول می تواند تغذیه گردد.
ترمز دادن بچه زنبور
بعضی از بچه ها لجاجت در ترک کندو دارند، یعنی پس از اینکه از شاخه درخت به داخل کندو ریخته شدند، پس از مدت کوتاهی (مثلا نیم ساعت) آنرا ترک می کنند. هرگاه دوباره و سه باره به داخل کندو ریخته شدند باز هم آنرا ترک می کنند، حتی اگر شما بچه را با عسل تغذیه نکرده باشید. در این حالت باید بچه را ترمز داد. برای ترمز دادن باید نخست یک قاب با لارو های سرباز از کندویی برداشته آنرا داخل کندو خالی آویزان نمود، آنگاه بچه لجوج را داخلش ریخت. زنبور های مشغول تغذیه لارو ها شده و معمولا دیگر کندو را ترک نمی کنند.
بازگرداندن بچه به کندویش
زنبور ها هنگام بچه دادن، پس از ترک کندو و آویزان شدن روی شاخه یعنی بعد از تشکیل بچه، تمام خاطرات کندو سابق را به کلی فراموش می کنند و دیگر قادر به پیدا کردن آن نیستند. در صورتی که همین ها تا چند ساعت پیش بعد از جمع آوری شهد و یا گرده گل از روی گل ها، هنگام بازگشت، کندویشان را که بین چند و یا حتی چند صد کندو دیگر قرار داشتند به راحتی و بدون اشتباه پیدا می کردند.
هرگاه زنبوردار به دلیلی خواست بچه به کندو قدیمی برگردد باید ملکه را در خوشه یا بچه پیدا کرده آن را بردارد. پس از مدتی کوتاه، خاطرات مربوط به کندوی سابق دوباره به مغز زنبور ها برگشته و به کندو سابقشان بر می گردند. اینکار را معمولا با جمعیت هایی می کنند که چند بچه داده و در نتیجه زیاد ضعیف شده اند. اگر بچه برحسب اتفاق ملکه اش را هنگام بچه دادن از دست بدهد باز زنبور هایش به کندو سابق بر می گردند.