مواد بخیه
فهرست مطالب
مواد بخیه طبق رفتارشان در بافت به قابل جذب و غیرقابل جذب و یا برحسب ساختارشان به تک رشته و چند رشته ای یا برحسب طبیعت آنها به مصنوعی، فلزی و طبیعی تقسیم بندی می شوند.
مواد تک رشته ای تنها از یک رشته تشکیل شده اند و قدرت کشش کمتری نسبت به چند رشته ای دارند. این نخ ها ممکن است گره مطمئنی نداشته باشند ولی محل تجمع باکتری ها نیز نمی باشند.
نخ های چند رشته ای از چند رشته تابیده شده به هم تشکیل شده که عموما قابلیت انحنای بیشتری نسبت به تک رشته ای ها دارند. این نخ ها به دلیل برنده بودنشان باعث تروما می شوند ولی گره مطمئن دارند.
مواد قابل جذب
مواد قابل جذب شامل کانگوت، پلی گلیکولیک، پلی گلاکتین ۹۱۰، پلی دیوکسانون، پلی گلایکونات و پلی گلکاپرون ۲۵ می باشند گه در طول ۶۰ روز قدرت کشش خود را به دلیل فاگوسیتوز و یا هیدرولیز شدن از دست می دهند و احتمالا ناپدید می شوند.
کاتگوت
cat gut ازلغت kitgut یا kitstring مشتق شده است. می توان گفت که به اشتباه لغت kit به گربه جوان بر می گردد که منجر به انتخاب عبارت cat gut شده است ولی به درستی می توان گفت که از لغت kid به معنای بره گوسفند مشتق شده است. این نخ از زیر مخاط روده گوسفند و یا از سروز روده گاو گوشتی تشکیل شده و تقریبا حدود ۹۰ درصد کلاژن دارد. این نخ باعث واکنش های التهابی می شود و همین طور تحت فاگوسیتوز از بین می روند. کاتگوت به اشکال ساده A، ملایم B، متوسط کروم C و زیاد کروم D تقسیم بندی می شود. کاتگوت ساده سریعا بعد از استفاده در بافت از بین می رود. این نخ اگر در شرایطی که تحت آنزیم های هضم کننده قرار دارند، قرار گیرد به سرعت فاسد می شود. قدرت گره کاتگوت در مناطق مرطوب کاهش می یابد.
مواد قابل جذب سنتتیک
این مواد شامل پلی گلیکولیک، پلی گلاکتین ۹۱۰، پلی دیوکسانون، پلی گلیکونات و پلی گلکاپرون ۲۵ می باشد که عموما توسط هیدرولیز از بین می روند.
اسید پلی گلیکولیک (Dexon): این نخ به صورت چند رشته ای و پلیمر اسید گلیکولیک است. این نخ قدرت کشش خود را به صورت ۳۵ درصد طی ۱۴ روز اول و ۶۵ درصد طی ۲۱ روز از دست می دهد. موارد استفاده این نخ در پوست و زیر پوست می باشد.
پلی گلاکتین ۹۱۰ (Vicryl): به صورت چند رشته ای ترکیبی از اسیدلاکتیک، اسیدگلیکولیک، گلاکتین ۳۷۰ و استر کلسیم می باشد. قدرت کششی این نخ نیز تقریبا مانند اسید گلیکولیک است. پلی دیوکسانون (PDS) و پلی گلایکونات (Maxon) به صورت تک رشته ای می باشند و قدرت کشش خود را نسبت به Dexon و Vicryl بیشتر حفظ می کنند.
پلی دیوکسانون قدرت کشش خود را طی ۱۴ روز ۱۴ درصد و طی ۴۲ روز ۳۱ درصد از دست می دهد و بعد از ۶ ماه کاملا جذب می شود.
پلی گلیکولیک و پلی گلاکتین اسید در محیط قلیایی سریعا هیدرولیز می شوند اما در زخم های آلوده بسیار مقاوم هستند. پلی گلیکولیک و پلی گلاکتین اسید ممکن است در دستگاه ادراری سریعا فاسد گردند اما پلی دیوکسانون و پلی گلایکونات در دستگاه ادراری قدرت کشش بیشتری دارند و بنابراین از آنها برای دوختن کیسه مثانه استفاده می شود.
مواد قابل جذب معمولا باعث کمترین واکنش بافتی می شوند و تا زمانی که جذب شوند پایداری و دوام مطلوبی در بافت های مختلف دارند. میزان آلودگی یا آنزیم های هضم کننده بر میزان جذب مواد قابل جذب مصنوعی تاثیر قابل توجهی ندارند.
پلی گلیکاپرون ۲۵ (Monocryl): یک نخ جدید می باشد که قابل جذب مصنوعی، تاشو و تک رشته ای پایدار است. این نخ قدرت مانور بهتری نسبت به دیگر نخ های جذبی سنتتیک دارد. قدرت کشش این نخ بالا است و میتوان از یک یا دو اندازه کوچکتر این نخ در حالات عادی استفاده نمود.
مواد غیرقابل جذب
مواد غیرقابل جذب طبیعی
نخ های این دسته ابریشم و پنبه هستند. ابریشم استفاده زیادی در این گروه دارد. این نخ به وسیله نوعی از کرم ابریشم به صورت چند رشته ای ساخته می شود. این نخ قدرت مانور خوبی دارد و اغلب در جراحی های قلبی، عروقی کاربرد دارد. اما قدرت کشش خود را بعد از ۶ ماه از دست می دهد. بنابراین برای پیوند عروق نباید مورد استفاده قرار گیرد. ابریشم به دلیل خاصیت موئینگی نباید در محیط آلوده و عفونی مورد استفاده قرار گیرد.
مواد غیرقابل جذب مصنوعی
نخ های این دسته به صورت چند رشته ای (پلی استر یا کاپرولاکتوم) یا تک رشته ای (پروپیلن، پلی آمید) می باشند. این نخ ها بسیار قوی هستند و واکنش بافتی کمی ایجاد می کنند. نخ های غیرقابل جذب از یک هسته داخلی و یک پوشش خارجی تشکیل شده اند. پوشش خارجی ممکن است از بین برود و باعث تجمع باکتری ها در زیر خود شود. همچنین نخ های این دسته نباید در بافتی که مستعد به آلودگی و فیستول می باشند مورد استفاده قرار گیرند.
مواد غیرقابل جذب فلزی
برای تهیه این نخ ها از فلز های ضد زنگ (طلا، مس، نقره، تیتانیوم و…) استفاده می شود. نخ های این دسته به صورت تک رشته ای و چند رشته ای موجود می باشند. واکنش بافتی ایجاد شده توسط فلز های ضد زنگ بسیار پایین می باشد اما انتهای گره آنها باعث فراخواندن واکنش های التهابی می شود. این نخ ها در زخم های آلوده پایدار بوده و قدرت گره و واکنش های بافتی ایجاد شده توسط آنها در شرایط استانداری قرار دارد.
اندازه نخ
نخ ها در اندازه های مختلفی تهیه می شوند. اگر اندازه کوچک تر از حد معمول به کار برده شود ممکن است زودتر از حد موعد جذب و باعث جدا شدن لبه های بافتی شود و اگر بزرگتر از حد معمول باشد، باعث سختی در گره زدن و همچنین باعث اختلال خونرسانی بافت می گردد. اندازه نخ ها را معمولا براساس usp می سنجند. نخ شماره ۰-۱۰ کوچکترین و ۷ بزرگترین آنهاست.
براساس usp هرچه عدد پشت صفر بزگتر باشد، قطر نخ کوچکتر است. کوچکترین اندازه نخ، کمترین قدرت کشش را دارد. نخ های از فلز های زنگ نزن معمولا بر اساس usp Metric، Sharp، Brown تقسیم بندی می شوند.